Blog
Waarom doen uw tanden pijn bij koude of warme dranken?
Pijn of een scherpe steek in uw gebit bij het drinken van koude of warme dranken is een veelvoorkomend, maar vervelend probleem. Dit fenomeen, in de tandheelkunde bekend als tandgevoeligheid (dentine-overgevoeligheid), treedt op wanneer de interne structuren van de tand onbeschermd raken. In dit artikel bespreken we de anatomie achter deze pijn, de meest voorkomende oorzaken, en de stappen die u kunt ondernemen om uw gebit te beschermen en de klachten te verhelpen.
Hoe werkt tandgevoeligheid precies?
Om te begrijpen waar de pijn vandaan komt, is het belangrijk om naar de structuur van uw tanden te kijken. Een gezonde tand wordt beschermd door een harde buitenlaag: het tandglazuur. Onder dit glazuur ligt het dentine (tandbeen). Dentine bevat duizenden microscopisch kleine kanaaltjes die direct verbonden zijn met de zenuw (pulpa) in de kern van de tand.
Zodra het tandglazuur dunner wordt of het tandvlees zich terugtrekt, komt het dentine bloot te liggen. Bij contact met koude of warme vloeistoffen verplaatst de vloeistof in de kanaaltjes zich, wat de zenuw prikkelt en resulteert in een plotselinge, scherpe pijn.
(A) Een doorsnede van de tand laat zien dat de buitenste laag (het glazuur) en het binnenste deel (het dentine) zichtbaar zijn.
(B) Wanneer de oppervlaktelaag wordt verwijderd, worden de zeer kleine kanaaltjes in het dentine (dentinetubuli) duidelijk zichtbaar. Deze kanaaltjes vormen een verbinding richting de zenuw van de tand.
De belangrijkste oorzaken van blootliggend dentine
Er zijn verschillende factoren die kunnen leiden tot het slijten van het glazuur of het terugtrekken van het tandvlees:
Tandenknarsen (bruxisme): Het overmatig op elkaar klemmen of schuren van de tanden, vaak tijdens de slaap, veroorzaakt ernstige slijtage van het glazuur en soms zelfs kleine scheurtjes in de tand.
Tanderosie door zuren: Frequente consumptie van zure voedingsmiddelen en dranken (zoals frisdranken, citrusvruchten en wijn) kan het glazuur na verloop van tijd aantasten.
Verkeerde poetstechniek: Te hard poetsen of het gebruik van een tandenborstel met harde haren kan het tandglazuur doen slijten en het tandvlees beschadigen.
Terugtrekkend tandvlees: Tandvleesontsteking (gingivitis of parodontitis) en ouderdom kunnen ervoor zorgen dat het tandvlees zich terugtrekt, waardoor de blootliggende tandhals onbeschermd achterblijft.
Wanneer wijst pijn op een ander tandheelkundig probleem?
Soms is temperatuurgevoeligheid een symptoom van een specifieker probleem dat medische interventie vereist:
- Cariës (Gaatjes): Een onbehandeld gaatje tast de structuur van de tand aan, waardoor prikkels makkelijker de zenuw bereiken.
- Lekkende of beschadigde vullingen: Na verloop van tijd kunnen vullingen slijten of losraken, waardoor er ruimte ontstaat voor bacteriën en koude- en warmteprikkels.
- Een gebarsten tand: Een onzichtbaar scheurtje in de tand kan bij het kauwen en bij temperatuurverschillen een scherpe pijn veroorzaken.
Effectieve oplossingen en behandelingen
Als u last heeft van gevoelige tanden, zijn er stappen die u zelf kunt nemen en oplossingen die de tandarts kan bieden:
- Gebruik een desensibiliserende tandpasta: Deze speciale tandpasta’s bevatten actieve bestanddelen die de kleine kanaaltjes in het dentine blokkeren of de zenuw kalmeren. Let op: het duurt vaak enkele weken voordat u optimaal resultaat merkt.
- Pas uw mondhygiëne aan: Schakel over op een zachte tandenborstel en poets met zachte, ronddraaiende bewegingen in plaats van te schrobben.
- Professionele fluoridelak: De tandarts kan een geconcentreerde fluoridelak op de gevoelige delen aanbrengen om het glazuur te versterken.
- Tandheelkundige restauratie: Indien nodig kan de tandarts de blootliggende tandhals bedekken met een witte (composiet) vulling om de zenuw weer te isoleren.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Bij tweemaal daags gebruik merkt u doorgaans na twee tot vier weken een merkbare vermindering van de klachten
Nee. Een korte, scherpe steek die direct verdwijnt is vaak te wijten aan gevoeligheid (blootliggend dentine). Als de pijn echter langdurig aanhoudt of klopt, kan dit wel wijzen op een gaatje of zenuwontsteking.
Nee, tandvlees dat eenmaal is teruggetrokken, herstelt zich helaas niet vanzelf. Behandelingen richten zich daarom op het voorkomen van verdere terugtrekking en het beschermen van de blootliggende gebieden.
Conclusie
Gevoeligheid voor warme en koude dranken is vaak een signaal dat de beschermende laag van uw tanden is aangetast. Hoewel kleine aanpassingen in uw dagelijkse mondverzorging al verlichting kunnen bieden, is het essentieel om de exacte oorzaak vast te laten stellen om grotere problemen voor te zijn.
Blijft u last houden van een stekende pijn bij het drinken? Wacht dan niet te lang. Voor een professionele diagnose en een behandelplan dat bij u past, kunt u een afspraak maken bij onze tandarts in Veenendaal. Tijdige zorg helpt uw gebit gezond en pijnvrij te houden.
Bronnen
1.
Liu XX et al. – BMC Oral Health (2020)
Evidence-based review uit een internationaal tandheelkundig tijdschrift.
Conclusie: De hydrodynamische theorie (vloeistofbeweging in dentinetubuli) is de meest geaccepteerde verklaring voor pijn bij dentine-overgevoeligheid.
https://link.springer.com/article/10.1186/s12903-020-01199-z
2.
Dionysopoulos D et al. – Applied Sciences (2023)
Recente wetenschappelijke review over oorzaken en behandeling van tandgevoeligheid.
Conclusie: Gevoeligheid ontstaat wanneer dentine blootligt en tubuli open zijn, waardoor prikkels direct de zenuw bereiken.
https://www.mdpi.com/2076-3417/13/21/11632
(A) Een doorsnede van de tand laat zien dat de buitenste laag (het glazuur) en het binnenste deel (het dentine) zichtbaar zijn.
(B) Wanneer de oppervlaktelaag wordt verwijderd, worden de zeer kleine kanaaltjes in het dentine (dentinetubuli) duidelijk zichtbaar. Deze kanaaltjes vormen een verbinding richting de zenuw van de tand.
